محمد واعظ برزانی؛ اقتصاددان، در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایبنا، با اشاره به ضرورت راه‌اندازی سامانه‌های نظارتی در شبکه بانکی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین دلایل زیان‌دهی برخی بانک‌های غیردولتی در ایران، حاکمیت روابط خانوادگی، شغلی و تعهدات غیراقتصادی در ارتباط بانک‌ها با مشتریان بوده است.

به گفته او، نظارت بانکی مؤثر اقتضا می‌کند که روابط اعتباری بانک با مشتریان، مستقل از عوامل شخصی باشد و عامل انسانی جایگزین ضوابط در پرداخت و تمدید تسهیلات نشود.

واعظ برزانی تأکید کرد: سامانه نظارت بر روابط اشخاص مرتبط در شبکه بانکی که به تازگی از سوی بانک مرکزی رونمایی شد، در کنار سایر سامانه‌ها و با اراده جدی بانک‌ها می‌تواند روابط شخصی در حوزه تسهیلات و اعتبارات را کاهش دهد و از این مسیر یکی از مجرا‌های اصلی شکل‌گیری ناترازی انباشته در شبکه بانکی برطرف یا دست‌کم محدود شود.

به اعتقاد او، تمرکز تسهیلات کلان نزد افراد یا گروه‌های خاص، با چنین سازکاری قابل کنترل خواهد بود.

وی افزود: در گام نخست، این سامانه جامع اطلاعاتی باید تکمیل و به سایر سامانه‌های ارتباطی متصل شود تا امکان ارزیابی تقاضا برای تسهیلات با منطق اقتصادی، منطبق بر روح بانکداری اسلامی در بخش انتفاعی، فراهم شود. همچنین وجود این سامانه‌ها مقدمه‌ای برای اجرای قانون مبارزه با پولشویی است؛ قانونی که به گفته او، یکی از مهم‌ترین ابزار‌های تنظیم نرخ ارز و مهار فعالیت‌های سوداگرانه در بازار ارز به شمار می‌رود.

این اقتصاددان با بیان اینکه ابزار‌های هوشمند بانک مرکزی از سفته‌بازی در شبکه بانکی جلوگیری خواهد کرد؛ خاطرنشان کرد: براساس آیین‌نامه‌های پیشگیری از انباشت مطالبات غیرجاری، چنین سامانه‌ای می‌تواند نقش کلیدی در کاهش ریسک نکول داشته باشد.

با این حال، او هشدار داد که کارایی سامانه نظارت بر روابط اشخاص مرتبط در شبکه بانکی به شکل مجرد و منفرد محدود است و تنها در صورت اتصال این سامانه به سایر سامانه‌ها و بهره‌گیری از مدیریت هوشمند و فناوری‌های نوین به‌ویژه هوش مصنوعی، امکان رصد، تحلیل و پایش اعتبارات و تسهیلات عمده در شبکه بانکی به شکل اثربخش فراهم خواهد شد.