مهدی دارابی، دستیار رئیس‌کل بانک مرکزی در امور ارزی، درباره افزایش بازگشت ارز حاصل از صادرات و نتایج سیاست‌های جدید ارزی به خبرنگار ایبنا گفت: از دی‌ماه و پس از اصلاح سیاست‌های ارزی، روند بازگشت ارز بهبود یافت؛ به‌طوری که با احتساب نکردن چند ماه جنگ، میزان فروش ارز در مرکز مبادله و بازگشت ارز از دو میلیارد دلار در آذرماه به چهار میلیارد دلار در بهمن‌ماه افزایش یافت.

دارابی افزود: اصلاحات انجام‌شده در سیاست‌های ارزی، بازگشت ارز را تقویت کرد؛ اما این روند تنها به نرخ ارز وابسته نیست و عوامل مختلفی از جمله نااطمینانی‌ها بر آن اثرگذار است. بانک مرکزی در بخش مربوط به نحوه، نوع و نرخ بازگشت ارز توانست اصلاحات لازم را انجام دهد و از دی‌ماه شاهد بهبود روند بازگشت ارز بودیم.

دستیار رئیس‌کل بانک مرکزی در امور ارزی ادامه داد: افزایش ذخایر بانک مرکزی نیز نشانه دیگری از بهبود بازگشت ارز بود؛ چراکه در صورت نبود این بهبود، امکان افزایش ذخایر بانک مرکزی وجود نداشت.

دارابی در پاسخ به پرسشی درباره افزایش ذخایر ارزی بانک مرکزی و تأثیر آن بر مدیریت بازار ارز اظهار کرد: بهبود بازگشت ارز، امکان افزایش ذخایر بانک مرکزی را فراهم کرد؛ اما با توجه به شرایط نااطمینانی، حفظ ذخایر بیشتر و محدود کردن مصارف، رویکرد منطقی‌تری بود تا متناسب با شرایط، امکان افزایش یا کاهش ذخایر وجود داشته باشد. بخشی از افزایش ذخایر نیز به همین شرایط نااطمینانی بازمی‌گردد.

آثار اصلاحات ارزی بر تقاضا و بازگشت ارز

دستیار رئیس‌کل بانک مرکزی در امور ارزی با اشاره به نتایج اصلاحات ارزی انجام‌شده، گفت: یکی از مهم‌ترین نتایج این اصلاحات که پیش‌بینی نیز می‌شد، محدود شدن تقاضای واردات بود. پیش از اصلاح سیاست ارزی، نزدیک به ۱.۳ میلیارد دلار تخصیص آماده خرید در مرکز مبادله وجود داشت و روزانه ۶۰۰ میلیون دلار تقاضا برای خرید ارز ثبت می‌شد؛ اما پس از اجرای اصلاحات، تقاضا بلافاصله به حدود ۱۰۰ میلیون دلار رسید؛ یعنی حدود یک‌ششم کاهش یافت و در روز‌های بعد نیز در محدوده ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون دلار باقی ماند.

دارابی افزود: در همین دوره، میزان تخصیص نیز از ۱.۳ میلیارد دلار به بیش از سه میلیارد دلار افزایش یافت، اما با وجود افزایش تخصیص، تقاضا کاهش پیدا کرد و باید بگوییم که در اقتصاد طبیعی است اگر نرخ ارز دارای رانت قابل توجهی باشد، هر میزان ارز نیز عرضه شود، باز هم کافی نخواهد بود.

وی تأکید کرد: یکی دیگر از نتایج مثبت این اصلاحات، افزایش ذخایر بانک مرکزی بود. این افزایش ذخایر امکان تقویت منابع ارزی بانک مرکزی در حوزه اسکناس و حواله را فراهم کرد. البته افزایش ذخایر به این معنا نیست که بانک مرکزی برای حفظ ذخایر، ارز عرضه نکند؛ بلکه بانک مرکزی باید ذخایر خود را افزایش دهد و از همان منابع برای انجام مداخلات ارزی استفاده کند.+

دارابی ادامه داد: تسهیل انجام‌شده در حوزه صرافی‌ها موجب شد بازگشت ارز از طریق اسکناس به میزان قابل توجهی بهبود یابد. بانک مرکزی برای ارائه خدمات ارزی، ارز در اختیار صرافی‌ها قرار داد، اما چندین برابر آن را از صرافی‌ها خریداری کرد؛ چراکه صرافی‌ها خرید‌های مازاد داشتند و ناچار بودند ارز خود را به بانک مرکزی بفروشند. به این ترتیب، افزایش ذخایر بانک مرکزی در حوزه اسکناس نیز یکی از نتایج این سیاست‌ها بود.

وی در پایان گفت: بازگشت ارز صادرکنندگان نیز بهبود پیدا کرد و هرچه روش‌های بازگشت ارز متنوع‌تر شود، این فرآیند تسهیل خواهد شد. این موارد از مهم‌ترین آثار سیاست‌های ارزی بود.