تعریف اوراق گام
اوراق گام، اوراقی است با نام، غیرکاغذی، بدون کوپن سود و با ارزش اسمی یک میلیون ریال که نشاندهنده بدهی قطعی بنگاه متعهد به فروشنده یا ارائهدهنده خدمت (متقاضی) بوده و با عاملیت و ضمانت بانک صادر میشود. این اوراق دارای سررسید حداقل یک ماه و حداکثر دوازده ماه بوده و در سامانه گام صادر و مدیریت میشود.
انواع
بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، اوراق گام در چند نوع اصلی صادر میشود:
1- اوراق گام بنگاههای اقتصادی؛
2- کارت رفاهی متصل به اوراق برای اشخاص حقیقی.
هر نوع از این اوراق با هدف تأمین مالی سرمایه در گردش و تسهیل پرداختهای زنجیره تولید طراحی شده است.
کاربرد اوراق گام
هدف از طراحی این اوراق، تأمین مالی بنگاههای تولیدی بدون نیاز به تزریق مستقیم نقدینگی است. از طریق این اوراق، متعهد میتواند هزینه خرید مواد اولیه یا خدمات را از طریق صدور اوراق برای فروشنده تأمین کند. دارنده اوراق میتواند اوراق را تا سررسید نگهداری، در زنجیره تأمین به شخص دیگری منتقل کرده یا در بازار سرمایه آن را تنزیل کند. این سازوکار موجب افزایش گردش سرمایه در زنجیره تولید، کاهش نکول و شفافسازی جریان مالی میشود.
انتقال و تنزیل اوراق گام
در خصوص انتقال این اوراق در شبکه بانکی به موارد زیر باید توجه داشت:
- در فرایند انتقال اوراق گام فیمابین دارنده فعلی اوراق و سایر متقاضیان بابت خرید، بانک میباید از وجود معامله واقعی و فاکتور خرید مربوطه اطمینان حاصل کند؛
- نقلوانتقال اوراق گام در سامانه گام صرفاً به قیمت اسمی امکانپذیر است؛
- انتقال اوراق به متقاضیانی که کد بورسی ندارند، امکانپذیر نیست.
در خصوص تنزیل این اوراق نیز نکات زیر حائز اهمیت میباشد:
- اوراق پس از انتقال به بازار سرمایه، قابلانتقال در شبکه بانکی نیست.
- اوراق گام صادره توسط بانک بنابهدرخواست متقاضی میتواند حداکثر تا 10 روز قبل از سررسید به بازار بورس/ فرابورس متناسب با بازار پذیرش شده اوراق گام انتقال یابد و پس از این تاریخ، اوراق قابلیت انتقال به بورس/ فرابورس را ندارد.
- انتقال مجدد اوراق به طور معکوس (از متقاضیهای دریافتکننده به متقاضیان انتقالدهنده) مجاز نیست.
- صرفاً اشخاص حقوقی (غیر از بانکها و مؤسسات اعتباری) میتوانند اوراق گام را از دارنده خرید دین (تنزیل) کنند. شایانذکر است عملیات خرید دین (تنزیل)، صرفاً از طریق ثبت در سامانه گام توسط مؤسسه اعتباری عامل امکانپذیر است. لازم به ذکر است اوراق گام قابلمعامله در بازار سرمایه قابل تنزیل نیست.
- در انتقال اوراق در راستای زنجیره تولید بر مبنای تأمین سرمایه در گردش، ارائه اسناد از سوی متقاضی (انتقالدهنده) الزامی است.
کارمزدهای مرتبط با اوراق گام
مطابق دستورالعمل اجرایی بانک مرکزی، کارمزدهای قابلدریافت شامل موارد زیر است:
• کارمزد عاملیت و ضمانت حداکثر معادل کارمزد ضمانتنامهها و بر اساس نوع وثیقه و مدت اوراق.
• کارمزد انتقال حداکثر 1/0٪ مبلغ انتقال.
• کارمزد ابطال در لایه اول زنجیره تولید حداکثر نیم در هزار مبلغ ابطال.
• کارمزد بازارگردان (در صورت انتقال به بازار سرمایه) بر اساس توافق بین بانک، متقاضی و بازارگردان.
نحوه تقاضا و صدور
فرایند صدور اوراق گام با ارائه درخواست متعهد به شعب بانک آغاز میشود. شعبه پس از بررسی صحت معامله، احراز هویت متعهد و کنترل سقفهای اعتباری، مدارک لازم از جمله قرارداد عاملیت و ضمانت، تعهدنامهها و وثایق را اخذ میکند. خلاصه سایر مراحل صدور به شرح زیر میباشد:
- تصویب در کمیته اعتباری مرتبط، لازم به ذکر است در مصوبه سررسید اوراق، شرایط پذیرش صدور شامل وثایق و تضمینات موردنظر تعیین میشود.
- اخذ نماد باتوجهبه محل پذیرش سهام بانک به بورس/ فرابورس توسط مدیریت سرمایهگذاری.
- اخذ موافقت بورس یا فرابورس جهت انجام معاملات به همراه فهرست نمادهای معاملاتی توسط مدیریت سرمایهگذاری.
- اعلام کد معاملاتی متعهد و متقاضی به بورس/ فرابورس و سپردهگذاری مرکزی (جهت ثبت مالکیت دارندگان اوراق گام).
- پرداخت کارمزد ثبت (درج نماد) با هماهنگی واحد درخواستکننده.
بانک نسبت به صدور اوراق از طریق سامانه گام اقدام میکند. متعهد موظف است در سررسید، وجه اوراق را به حساب بانک واریز کند تا بانک بتواند تعهدات خود در قبال دارندگان اوراق را ایفا نماید.
شاید به این موضوعات نیز علاقه مند باشید:







