برترین ها
در راستای تأمین مالی سالم و پایدار بنگاههای اقتصادی و حمایت از تولید داخلی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ابزاری با عنوان گواهی اعتبار مولد یا به اختصار «اوراق گام» را معرفی کرده است. این ابزار در قالب دستورالعملهای اجرایی ایجاد تعهد از طریق صدور اوراق گام تدوین شده و به عنوان یکی از مهمترین سازوکارهای تأمین مالی زنجیره تولید شناخته میشود.
....
تورم در تعریف کلاسیک خود، «افزایش سطح عمومی قیمتها» تعریف میشود؛ پدیدهای که میتواند ناشی از فشار تقاضا، شوکهای عرضه، انتظارات تورمی یا چرخههای تجاری باشد. اما اگر در نظامهای رانتی با نظم دسترسی محدود، به دنبال درک تورم باشیم، این تعریف فنی نه تنها ناقص، بلکه گمراهکننده است. تورم مزمن در چنین نظامهایی، دیگر یک «شاخص خراب» نیست. بلکه موجودیتی زنده، فعال و هدفدار در ساختار قدرت است.
....
برات (Bill of Exchange)، یک دستور پرداخت است که توسط شخص فروشنده یا صادرکننده (براتکش) به شخص خریدار (مُحالٌعلیه یا براتگیر) نوشته میشود تا مبلغ معینی را در تاریخ مشخصی (عندالمطالبه) به شخص ثالث (ذینفع) یا به حوالهکرد او بپردازد. تعهد پرداخت با امضای شخص گیرنده برات (قبولی برات) امکانپذیر میشود.
وصولی (Collection) نیز به معنای عمل دریافتکردن یا نقدکردن است؛ بنابراین، برات وصولی (Bill of Exchange for Collection) یعنی عملیات و اقداماتی که برای دریافت مبلغ برات از براتگیر (کسی که باید پول را بپردازد) انجام میشود. به بیان دیگر، وقتی شما یک برات در اختیار دارید (ذینفع برات هستید)، برای اینکه وجه آن را دریافت نمایید، باید یک سری مراحل قانونی و بانکی را طی کنید که به این ابزار پرداخت و فرایند کلی، «برات وصولی» میگویند.
....
برای فهم بهتر سپرده راکد، ابتدا باید سپرده باز را تعریف نمود؛ سپرده «باز» وضعیتی از سپرده است که انجام هرگونه تراکنش مالی (اعم از واریز، برداشت یا انتقالی) روی آن امکانپذیر است. اگر سپرده در طول یک دوره قراردادی فاقد هرگونه گردش مالی باشد وضعیتِ آن «راکد» میشود. به منظور استفاده مجدد از سپرده راکد، باید سپرده را اصطلاحاً رفع رکود نمود. رفع رکود سپرده به معنای خارج نمودن سپرده از وضعیت «راکد» و تغییر وضعیت آن به وضعیت «باز» است.
....
چک رمزدار (بین بانکی) و چک تضمینی (چک حواله) (چک بانکی)
انتقال پول بهویژه در مبالغ بالا همواره با دغدغههایی مانند امنیت، سرعت و اطمینان همراه است. به همین دلیل، بانکها به عنوان واسطههای مالی، ابزارهایی طراحی کردهاند که ریسک حمل پول، جعل، برگشت خوردن و سوءاستفاده را کاهش دهد. چک رمزدار (بین بانکی) و چک تضمینی (چک حواله= چک بانکی) از مهمترین این ابزارها هستند. اگرچه این دو نوع چک شباهتهای زیادی دارند و هر دو به اصلاح بر عهده بانک صادر میشوند، اما از نظر ساختار، کاربرد و برخی از ویژگی های دیگر تفاوتهایی میان آنها وجود دارد.
....
چکیده
این مقاله با بهکارگیری چارچوب نظریه نهادگرایی اقتصادی و مفهوم «وابستگی مسیر»، به تحلیل همزیستی پایدار نظام بانکی ایران با تورم مزمن میپردازد. استدلال مقاله این است که نظام بانکی نهتنها قربانی تورم نیست، بلکه به لطف انباشت «مزیت نهادی» در طول زمان، به بازیگری تبدیل شده که تورم را به منبع سود و بقای خود تبدیل کرده است. این مزیت از طریق ساختار مالکیت، رابطه غیرمستقل با بانک مرکزی و قوانین تنظیمشده حاصل شده است. مقاله با افزودن تحلیل «انتخاب در تقاطعهای تاریخی» نشان میدهد که پایداری این رابطه، نتیجه یک جبر صرف نیست، بلکه حاصل انتخابهای آگاهانه و مکرر تصمیمگیران در مواجهه با بحرانها است. در هر تقاطع، گزینههای مبتنی بر انضباط مالی و ساختارسازی به دلیل هزینه سیاسی و مقاومت ذینفعان کنار گذاشته شده و گزینههای کوتاهمدتِ تداوم رانتپراکنی و تأمین مالی پولی برگزیده شدهاند. این فرایند تدریجی، اقتصاد ایران را در یک «تعادل نهادی ناکارا» قفل کرده است.
....
